Bazylika św. Marka: złoto, konie i co otwiera Twój bilet

Bazylika jest ciemna, gdy wchodzisz, a potem oczy się przyzwyczajają i okazuje się, że cała górna połowa budowli to mozaika na złotym tle — kopuły, łuki, sklepienia, wszystko. To najbardziej przytłaczające wnętrze we Włoszech i właśnie ono wchodzi w cenę podstawowego biletu.

Pala d’Oro. Za ołtarzem głównym parawan ze złota i emalii cloisonné, wysadzany kilkoma tysiącami kamieni, składany i przekładany przez cztery stulecia. Jest odgrodzony od głównej trasy i kosztuje dodatkowo. Jest też, w szczerej opinii większości tych, którzy płacą, wart swojej ceny.

Skarbiec. Boczna sala z relikwiarzami, kielichami i naczyniami z twardego kamienia — znaczna część przybyła z Konstantynopola w 1204 roku i już nie wróciła. Znowu osobny bilet.

Loggia i konie. Stromymi schodami na poziom muzeum, gdzie stoją w pomieszczeniu cztery oryginalne brązowe konie — te na zewnętrznym balkonie to kopie — a stamtąd na sam balkon, z widokiem w dół na Piazza. To dodatek, z którego ludzie cieszą się najbardziej, po części dla koni, a po części dlatego, że to jedyny sposób, by spojrzeć na plac z góry bez stania w kolejce do Campanile.

Bazylika św. Marka nie wygląda jak inne włoskie katedry, a powód jest taki, że Wenecja nie patrzyła na wschód i zachód tak jak inne włoskie miasta. Plan to krzyż grecki z pięcioma kopułami, czyli rozwiązanie bizantyjskie, a nie rzymskie, i cała budowla sprawia wrażenie czegoś, co należy w połowie do Konstantynopola.

Dekoracja mówi to jeszcze dosadniej. Znaczna część tego, co przytwierdzono do zewnętrznych i wewnętrznych ścian kościoła, przybyła jako łup po złupieniu Konstantynopola w 1204 roku: kolumny, rzeźby, porfirowa grupa czterech cesarzy wmurowana w narożnik przy pałacu i same cztery brązowe konie. Budowla jest między innymi katalogiem tego, co Republika przywiozła do domu.

Mozaiki powstawały przez stulecia, a nie w jednej kampanii, dlatego style zmieniają się w miarę przechodzenia przez wnętrze. A złote tło nie jest ozdobą dla samej ozdoby: w budynku z małymi oknami złote tesselacje ustawione pod nieco różnymi kątami były sposobem na wnętrze, które nie tyle jest oświetlone, co promienieje.

Nic z tego nie jest oczywiste, gdy stoi się w nawie głównej — i to jest uczciwy argument za tym, by mieć przy sobie kogoś, kto wskaże kolumnę i powie, skąd pochodzi.